«Δεν μπορώ να φάω γαλακτοκομικά.»
Είναι μια φράση που ακούμε συχνά. Αλλά τι σημαίνει πραγματικά;
Μερικές φορές σημαίνει ότι ένα άτομο έχει δυσανεξία στη λακτόζη. Άλλες φορές σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο γαλακτοκομικό προϊόν προκαλεί συμπτώματα. Και σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει εντελώς διαφορετική αιτία.
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.
Τι είναι η λακτόζη;
Η λακτόζη είναι το φυσικό σάκχαρο του γάλακτος. [1]
Για να διασπαστεί χρειάζεται το ένζυμο λακτάση, το οποίο παράγεται στο λεπτό έντερο.
Όταν υπάρχει μειωμένη δραστηριότητα της λακτάσης, μεγαλύτερη ποσότητα λακτόζης φτάνει στο παχύ έντερο, όπου ζυμώνεται από τα βακτήρια. [2]
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
- φούσκωμα
- αέρια
- κοιλιακό πόνο
- διάρροια
- γαστρεντερική δυσφορία. [2]
Δυσανεξία ≠ αλλεργία
Εδώ υπάρχει μια πολύ σημαντική διάκριση.
Η δυσανεξία στη λακτόζη αφορά την πέψη ενός υδατάνθρακα.
Η αλλεργία στο γάλα αφορά ανοσολογική αντίδραση, συνήθως σε πρωτεΐνες του γάλακτος. [1]
Δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Πρέπει να αποκλείσουμε όλα τα γαλακτοκομικά;
Όχι απαραίτητα.
Η ανοχή στη λακτόζη διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πολλοί άνθρωποι με δυσανεξία μπορούν να καταναλώσουν κάποια ποσότητα λακτόζης χωρίς σημαντικά συμπτώματα. Το NIDDK αναφέρει ότι πολλοί άνθρωποι μπορούν να ανεχθούν περίπου 12 g λακτόζης, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε ένα φλιτζάνι γάλα, χωρίς συμπτώματα ή με μόνο ήπια συμπτώματα. [3]
Η ανοχή μπορεί να επηρεάζεται από:
- την ποσότητα
- το είδος του προϊόντος
- το αν καταναλώνεται μαζί με γεύμα
- την ατομική ευαισθησία. [3]
Γιατί κάποιοι ανέχονται καλύτερα το γιαούρτι ή το τυρί;
Ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν λιγότερη λακτόζη από άλλα.
Για παράδειγμα, πολλά σκληρά/ώριμα τυριά έχουν πολύ μικρότερη ποσότητα λακτόζης, ενώ το γιαούρτι μπορεί επίσης να είναι καλύτερα ανεκτό από ορισμένα άτομα. [3]
Τα lactose-free προϊόντα αποτελούν επίσης μια πρακτική επιλογή. [3]
Και αν κόψω όλα τα γαλακτοκομικά;
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Η πλήρης αποφυγή γαλακτοκομικών μπορεί να μειώσει την πρόσληψη ασβεστίου, βιταμίνης D και πρωτεΐνης, ανάλογα με τη συνολική διατροφή.
Το NIDDK επισημαίνει ότι η διαχείριση της δυσανεξίας πρέπει να γίνεται έτσι ώστε να καλύπτονται οι διατροφικές ανάγκες, ιδιαίτερα σε ασβέστιο και βιταμίνη D. [3][1]
Και η λακτάση;
Υπάρχουν προϊόντα λακτάσης σε μορφή δισκίων ή σταγόνων που μπορούν να βοηθήσουν ορισμένα άτομα να διαχειριστούν την κατανάλωση λακτόζης. [4]
Δεν σημαίνει όμως ότι όλοι χρειάζονται συμπλήρωμα λακτάσης.
Το πραγματικό ζητούμενο
Δεν είναι: «Πώς θα κόψω όλα τα γαλακτοκομικά;»
Είναι: «Πόση λακτόζη μπορώ να ανεχθώ και πώς μπορώ να διατηρήσω μια διατροφικά επαρκή διατροφή;»