«Νιώθω συνέχεια κουρασμένη. Μήπως μου λείπει σίδηρος;»
«Μήπως χρειάζομαι B12;»
«Να πάρω βιταμίνη D επειδή όλοι παίρνουν;»
Είναι ερωτήσεις που ακούμε συχνά.
Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική υπενθύμιση: ένα σύμπτωμα δεν ισοδυναμεί με διάγνωση ανεπάρκειας.
Ας δούμε γιατί αυτά τα τρία θρεπτικά συστατικά έχουν τόσο μεγάλο ενδιαφέρον.
Σίδηρος
Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη δημιουργία της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς.
Συμμετέχει επίσης στη μυϊκή λειτουργία, την κυτταρική λειτουργία και άλλες βιολογικές διεργασίες. [1]
Πηγές
Ο σίδηρος βρίσκεται σε:
- κρέας
- θαλασσινά
- πουλερικά
- όσπρια
- ξηρούς καρπούς
- σπόρους
- εμπλουτισμένα τρόφιμα. [1]
Ο αιμικός σίδηρος, που βρίσκεται κυρίως σε ζωικά τρόφιμα, απορροφάται γενικά πιο αποτελεσματικά από τον μη αιμικό σίδηρο των φυτικών τροφίμων. [1]
Βιταμίνη B12
Η B12 είναι απαραίτητη για:
- τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος
- τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων
- τη σύνθεση DNA. [2]
Βρίσκεται φυσικά κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης και επίσης σε εμπλουτισμένα τρόφιμα και συμπληρώματα. [2]
Ιδιαίτερη προσοχή μπορεί να χρειάζεται σε άτομα που ακολουθούν αυστηρά vegan διατροφή ή σε καταστάσεις όπου επηρεάζεται η απορρόφηση. [2]
Βιταμίνη D
Η βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη που μπορεί να παραχθεί στο δέρμα μετά από έκθεση στην UVB ακτινοβολία και επίσης προσλαμβάνεται από τρόφιμα και συμπληρώματα. [3]
Ένας από τους πιο καλά τεκμηριωμένους ρόλους της είναι η συμμετοχή στη ρύθμιση του ασβεστίου και στην υγεία των οστών. [3]
Χρειάζονται όλοι συμπληρώματα;
Όχι.
Η χρήση συμπληρώματος πρέπει να συνδέεται με πραγματική ανάγκη. [4][5]
Για τον σίδηρο, για παράδειγμα, η αξιολόγηση της κατάστασης μπορεί να περιλαμβάνει αιματολογικούς δείκτες και φερριτίνη, ενώ η φερριτίνη επηρεάζεται και από φλεγμονώδεις καταστάσεις. [1]
Άρα: «Έχω κόπωση → παίρνω σίδηρο» δεν είναι επιστημονική προσέγγιση.
Το σωστό ερώτημα
Δεν είναι: «Ποιο συμπλήρωμα να πάρω;»
Είναι: «Υπάρχει πραγματική ανάγκη και πώς την αξιολογούμε;»